Culinair en Food

Bekijk op kaart
Pure C
Kromme Watergang
Mosselpan

Bord vol waterkant

Zitten aan de waterkant. Dat is nog leuker met een bord voor je neus. Wat daar dan op ligt? Nou, de waterkant. Oesters en kreeft. Harder en zeebaars. Krab, kokkels en krukels. En mossels. Nooit mosselen. Mossels.

Oesterputten, toen en nu

Levende geschiedenis. Die je kunt opsnuiven, opeten. Dat ervaar je bij de oesterputten in Yerseke (‘Iese’, niet ‘Jerzeeke’, zoals veel Vlamingen zeggen). De huisjes rondom de stenen bassins dateren uit 1870 en zijn in het bezit van de oesterkwekers. De putten zijn van elkaar gescheiden door gemetselde muurtjes en zijn allemaal genummerd. Ze zijn een rustplek voor oesters die net opgevist zijn uit de Grevelingen en de Oosterschelde. Je kunt de oesterpercelen herkennen aan de lange stokken die uit de golven steken.
Als de oesters tot rust zijn gekomen in de putten worden ze gesorteerd. Dat doen ze al eeuwenlang op het gehoor, door er zachtjes op te tikken. De dikste jongens komen in de duurste mandjes. Allemaal handwerk, liefdewerk. Vandaar die prijs. In Yerseke is dat al eeuwenlang doodgewoon. Daar kregen de kinderen zelfs zwemles in de putten. 
'Lekker' restaurantgids

Twee Zeeuwse restaurants zitten weer in de top 10 beste restaurants van Nederland

51°22'41.4"N
3°23'14.1"E
Gent
Antwerpen
55.2 km
93.1 km
Fotograaf: Mark Neelemans, gerecht PureC
Zeeuwse creuse

In Zeeland heb je twee oesters, de geïmporteerde Japanse oester en de Zeeuwse creuse

51°29'39.3"N
4°03'09.1"E
Rotterdam
Breda
97.4 km
70.9 km
Creuse, platte oester
Vis kweken op het land

Vis van sashimi-kwaliteit. Gekweekt zonder antibiotica

51°35'42.0"N
3°52'08.1"E
Rotterdam
Breda
81.1 km
90.2 km
Vissen kweken op het land in Kamperland

2019

De ‘Lekker’ restaurantgids kiest elk jaar de 100 beste restaurants van Nederland. Voor 2019 is dat weer Inter Scaldes in Kruiningen, van Jannis en Claudia Brevet. Pure C in Cadzand, van chef Syrco Bakker, zit weer in de top 10. De andere Zeeuwse toprestaurants uit de Lekker gids zijn De Kromme Watergang, Katseveer, La Trinité en Meliefste.

5-6

Welke oester is nu de platte en welke de creuse? De bolle of grillige is de geïmporteerde Japanse oester. Die noemen we de Zeeuwse creuse. Maar de oester die echt uit Zeeland komt heeft een ronde schelp en is compacter. Vandaar dus ‘de platte’. Deze kun je pas na vijf of zes jaar eten en is daardoor exclusiever.

100

Vis kweken op het land, met 100% herbruikbare energie. Aan de voet van de Zeelandbrug. Dat doet het jonge bedrijf Kingfish in Colijnsplaat. Die kweken Yellowtail-vissen als duurzaam alternatief voor de bedreigde tonijn.
01
03

Streekproducten en woordgrapjes

Mossels en oesters. Bolus en babbelaars. Dit kwartet kunnen de meesten nog wel opnoemen als ze aan Zeeland denken. Maar in een potje streekproductenbingo valt er nog veel meer te roepen. En te proeven. Zilte groenten als lamsoor en zeekraal. Zwarte bessen, bruine bonen. En bier: brouwer Kees Bubberman uit Middelburg hoort bij de beste 100 brouwers van de wereld. Liever iets anders in je glas? De wijnen van Wijnhoeve De Kleine Schorre zijn op grote hoogte te drinken, met dank aan KLM. En eet je wel eens knabbelspek, die knapperige zwoerdjes? Die worden gemaakt in Tholen, door familiebedrijf Wilthagen.
Best een grappige woordspeling, behalve dan voor vegetariërs, is het Noordbevelam: de lammeren uit Noord-Beveland grazen op zilte weides aan de Oosterschelde. Gezuiverd Oosterscheldewater vind je ook in de ‘pain de mer’ van bakkersfamilie Spelt. Alweer een woordgrapje wellicht, want ze maken vooral desembrood. En dan hebben we het nog niet over de topkazen gehad. Asperges. En een heel geliefd exportproduct, dat net zo bescheiden is als de Zeeuwen zelf: de ui. Laat ‘m maar eens weg uit je stoofpot of pasta. Dan pas weet je hoeveel verschil die maakt, die Zeeuwse ui. 
Werken in de culinaire sector

Vacatures

Lievelingssnoep uit Zeeland

Twee van de meest geliefde Nederlandse snoepjes zijn van Zeeuwse makelij. De Zeeuwse babbelaars, natuurlijk. Maar ook die bekende gele zure balletjes van Napoleon. Roomsnoepjes zijn niet uniek voor Zeeland, denk maar aan Haagse Hopjes. Maar de babbelaars groeiden groot dankzij het strandtoerisme: badgasten namen graag een blauw blikje mee naar huis. Babbelaars werden vroeger op elke boerderij gemaakt, van simpele ingrediënten: suiker, water, azijn en boter. In 1892 begon bakker J.B. Diesch uit Middelburg een bedrijf in babbelaars. Hun blikjes werden verzamelitems en de firma Diesch trekt eigenzinnige Zeeuwse vormgevers aan voor het ontwerp van nieuwe snoepwikkels en blikjes. En die gele Napoleon balletjes? De citroenkogels met het zure shotje poeder zijn in 1912 bedacht in Antwerpen, door bakker Janssen. Maar ze rollen van de band in Breskens. 
De ketchup uit Graauw is zo lekker dat het ook 760 km verderop in Zwitserland verkocht wordt.
Graauw
760kilometer
Zwitserland

Met rode uien van de buurman

De Zeeuwse export doet het goed op voedingsgebied. Ook kleine bedrijfjes dragen daar aan bij. Omdat zij vaak een onweerstaanbaar verhaal hebben. Plus die gun-factor. Zoals de Ketchupfabriek in Graauw. Een plaatsje met zo’n 900 zielen, maar wel met drie hele goede restaurants. Die passie voor goed en lekker eten is typisch Zeeuws-Vlaams.
De ketchup uit Graauw worden verkocht tot in België en in Zwitserland. Gemaakt door Patrick en Lineke Keizer, de enige ketchupmakers van Nederland. Ze brengen de flesjes persoonlijk rond met een vintage Ford Transit, die ook dienst doet als foodtruck. Hun ketchup is donkerrood en intens van smaak, dankzij de verse rode uien van de buurman. Trostomaten, uien en kruiden koken een hele dag langzaam in. Niet in een industriële omgeving, maar in een dijkhuisje, op zonne-energie. Dat van die fabriek is een klein grapje. Maar de liefde voor ketchup is bloedserieus.  
Jean-Pierre van Wesemael

“Je probeert altijd vooruit te kijken. Stilstand is achteruitgang”

Jean-Pierre van Wesemael is de 3e generatie agrariër in Oost Zeeuws-Vlaanderen. De boerderij grenst aan het Land van Saeftinghe, een natuurgebied op de linkeroever van het estuarium van de Westerschelde en tevens het grootste brakwaterschor van Europa. Hierdoor kwam hij op het idee om zilte groenten te kweken. Een bedrijfseconomisch interessante activiteit welke goed past bij de hoogwaardige culinaire sector in Zeeland.

Lees meer over De Mariahoeve en Saeftinghe Zilt

118.600 hectare

Met 118.600 hectare is Zeeland nog steeds één van de grotere landbouwprovincies van Nederland en, met stip op één, het grootste akkerbouwgebied.

122

Zeeland kent 122 erkende streekproducten. Hiervoor moet het in Zeeland zijn geteeld, gekweekt, gevangen of geproduceerd en verwerkt of verpakt.
De Mariahoeve Provincie Zeeland